جزوه حفاظت در برابر پرتوها

جزوه حفاظت در برابر پرتوها

این جزوه آموزشی جز مجموعه جزوات آمادگی آزمون دکتری رشته فیزیک پزشکی ویژه کنکور می باشد که به همراه تست ها و پاسخ تشریحی ارائه شده است ،در قالب pdf و در 154 صفحه.

مشخصات فایل

تعداد صفحات 154
حجم 4740 کیلوبایت
فرمت فایل اصلی pdf
دسته بندی جزوه

توضیحات کامل

فهرست مطالب :


فصل اول: مقدمهای بر حفاظ سازی

فصل دوم: خصوصیات میدانهای پرتو و چشمه ها

فصل سوم: اندرکنشپرتوها با ماده (Interaction of Radiation with Matter)

فصل چهارم: چشمههای پرتوی متداول در حفاظ سازی

فصل پنجم: توابع پاسخ فوتون و نوترون

فصل ششم: تکنیکهای ویژه حفاظسازی برای فوتونها

مجموعه تست

پاسخنامه

مجموعه تست

پاسخنامه

سوالات تشریحی

قسمتی از متن جزوه:


فصل اول: مقدمه ای بر حفاظ سازی

از قرن بیستم تا کنون به کارگیری پرتوهای گوناگون و رادیواکتیویته در صنایعی مانند تولید سوخت و تصویربرداری، پرتودرمانی

و… اجتناب ناپذیر است. اما حفاظت در برابر آثار تخریبی و بیولوژیک آنها نیز از اهمیت فوق العادهای برخوردار است. برای

حفاظت دربرابراین پرتوها میتوان سه راه کار اساسی را به کار برد که عبارتند از:

1) افزایش فاصلهی شیء مورد حفاظت تا چشمه پرتو

2) کاهش مدت زمان پرتوگیری شیء مورد حفاظت

3) استفاده از حفاظتی که قابلیت ممانعت از نفوذ پرتوها را به مناطق حفاظت شده داشته باشد.

به دلیل تغییر شرایط و نیز ضرورت حضور افراد یا دستگاه در محیطها یا در یک جایگاه خاص همواره نمیتوان موارد یک و دو را

رعایت کرد. البته باید قوانین خاصی که هر یک ازارگانهای رسمی برای فاصله شخص از چشمه یا مدت زمان پرتوگیری یا میزان

دز مجاز ارائه کردهاند، بهکار بست. ولی گاهاً اعمال این موارد شرط لازم برای حفاظت در برابر پرتوهاست و کافی نیست. اما

مورد سوم که بحث اصلی این مجموعه است را میتوان به عنوانعامل بازدارندهای در مقابل پرتوها در نظر گرفت. علم طراحی و

آنالیزحفاظ به بررسی شرایط چشمه ها و نوع پرتوها و اندرکنشهای متفاوت آنها با ماده میپردازد و در نهایت این بررسیها منجر به

استفاده از یکیا چند لایهای از مواد مناسب میشود که سد خوبی در برابرپرتوها ایجاد میکند. ابتدا به تعریف جامعی از حفاظ

میپردازیم.

حفاظ از یک یا چند لایه ماده تشکیل شده است که بدینترتیب دیوارهای را بین چشمه های پرتوهای یونساز و شیء مورد حفاظت

ایجاد میکنیم تا میزان تابش پرتوها به شیء مورد حفاظت کاهش یابد. در حفاظ مقابل پارهای از پرتوهای کمنفوذ میتوان کاملاً

پرتوگیری را به صفر رساند ولی در پرتوهایی که دارای برد بینهایت هستند و عمق نفوذ زیادی دارند، این لایه های حفاظتی میتواند

به عنوان تضعیف کننده عمل نماید.

شیء مورد حفاظت تنها انسان نیست چرا که در بعضی مواقع میخواهیم از یک دستگاه یا یک قطعه الکترونیکی محافظت نمائیم.

به طور مثال دیواره ماهوارهها از ترکیباتی باید ساخته شود که در مقابل پرتوهای کیهانی مقاومت بالایی داشته باشد و در ضمن مانع

نفوذ این پرتوها به قطعات الکترونیکی داخل سیستم شود.آنچه که در علم طراحی و آنالیز حفاظ باید مورد توجه قرار گیرد، آگاهی از

چگونگی تولیدپرتوها و منابع مختلف مولد پرتو،ساختار هندسی پرتوها چگونگی اندرکنش پرتوها با ماده، چگونگی تغییرات

میکروسکوپیک ناشی از اندرکنش پرتوها با ماده وهمچنین تأثیر ماده بر تعداد و راستای پرتوهای گوناگون می باشد.

فصل دوم: خصوصیات میدانهای پرتو و چشمه ها

عبور پرتوهای یونساز مستقیم و غیرمستقیم از ماده و برخورد پرتوها با آن در این بحث مورد توجه قرار دارد. پرتوهایی که به

طورمستقیم باعث یونش در ماده میشوند، پرتوهای باردارمیباشند و پرتوهایی که بهطور غیرمستقیم موجب یونش ماده میشوند،

ذرات بدون بار هستند مانند فوتونها و نوترونها که برخورد آنها با ماده ذرات باردار تولید میکند.

به ذرات و خطسیر آنها در قسمتهایی از فضا و نواحی آنها اطلاق (Radiation Field) به طور کلی میدان تشعشع یا میدان

پرتومیشود. چه این بررسی در یک بازه زمانی باشد و یا در یک لحظه صورت گیرد. خصوصیات میدان پرتو برای هر ذره با لحاظ

کردن تغییرات خاص توزیع انرژی ذره و جهت آن حاصل میگردد. در موارد خاص مانند آزمایشات مربوط به پراکندگی

نوترون،خصوصیاتی مانند اسپین نیز ممکن است مورد نیاز باشد.

مجموعه تست  

1 – پرتوهای گاما با انرژی 1Mev بر روی یک ماده میتابند. چه اندرکنشهایی در این برخوردها حاکم است؟  

1) پدیده کمپتون غالب  

2) پدیده کمپتون، جفت یونسازی و فتوالکتریک  

3) جفت یونسازی و فتوالکتریک و بعضی اوقات آزادسازی فتونوترون  

4) هیچکدام  

2 – اگر فوتونهای با انرژی 1MeV و 0 1/ MeV تحت زاویه 90 درجه در برخورد با یک ماده پراکنده شونده، چند درصد از

انرژی خود را به ترتیب از راست به چپ از دست میدهند؟  

 33/4 ، 66/2 (4     16/3 ، 66/2 (3     73/3 ، 33/4 (2     16/3 ، 19/4 (1 

3 – ضریب کاهش خطی me ( ) پرتوهای X و گاما در حدود انرژی 1MeV برای عناصر مختلف تقریباً هم مقدارند. کدام یک از

موارد زیر برای حفاظ این پرتوها مناسباند؟  

1) پارافین و آب بستگی به در دسترس بودن هر یک  

2) سرب، آهن، بتون بستگی به در دسترس بودن هر یک  

3) آلیاژ سرب، مس و غیره بستگی به در دسترس بودن هر یک  

4) همه موارد فوق بستگی به شرایط مورد نیاز و در دسترس بودن هر یک 

پاسخنامه  

1- گزینه ی «1» صحیح است.  

پدیده فوتوالکتریک تا حدود انرژی 250KeV دارای اهمیت میباشد و تولید زوج هم از انرژی 1/022MeV آغاز میگردد و در

انرژی ذکر شده تنها پدیده مهم کامیتون میباشد.  

2- گزینه ی «2» صحیح است.  

وقتی گفته شد با زاویه a پراکنده شده یعنی پدیده کامپتون میباشد. انرژی فوتون پراکنده پدیده کامپتون از فرمول زیر به دست میآید:  
  

انرژی داده شده به محیط برابر است با انرژی فوتون فرودی منهای خروجی.  

برای انرژی 1MeV:  E / ( / ) / j  %33/4 یعنی .است شده داده محیط به E =1- = 0/ / 666 0 334 انرژی یعنی ¢ =1 1+ =

0 5 0 666 یعنی گزینه 2 صحیح است.  

3- گزینه ی «4» صحیح است.  

هر کدام از گزینه ها ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. بسته به محدودیتهای مکانی و اقتصادی. ولی کاربرد سرب و بتن از بقیه

بیشتر است، یعنی در مجموع گزینه 4 صحیح است. 
 

و…


توضیحات بیشتر و دانلود



صدور پیش فاکتور، پرداخت آنلاین و دانلود


مطالب تصادفی